پریتونیت عفونی گربه (که اغلبFIP نامیده می شود) یک بیماری شدید و معمولاً کشنده است که توسط ویروس کرونای گربه ایجاد می شود. کروناویروسها خانوادهای از ویروسها هستند که عمدتاً باعث عفونتهای تنفسی میشوند. این بیماری در سراسر جهان دیده می شود. اگرچه تعداد زیادی از گربه ها ممکن است به ویروس کرونای گربه آلوده شوند، اما تنها تعداد کمی از آنها به شکل شدید این بیماری مبتلا می شوند. گربه ها در هر سن و هر جنس ممکن است به پریتونیت عفونی گربه مبتلا شوند، اما این بیماری در گربه های 6 ماهه تا 2 ساله شایع تر است. اگرچه این بیماری می تواند در هر نژادی رخ دهد، گربه های اصیل (از جمله نژادهای ایرانی، حبشی، بنگال، بیرمن، هیمالیا، راگدول و رکس) بیشتر در معرض ابتلا هستند. بچه گربههایی که در کلنیهای آلوده بزرگ شدهاند، زمانی که ایمنی مادری آنها در سن 5 تا 6 هفتگی کاهش مییابد ممکن است از مادر یا ناقلین (گربههای آلوده بدون علائم واضح بیماری) به ویروس مبتلا شوند.
بیشتر عفونت ها احتمالاً از بلع ویروس ایجاد می شوند. انتقال از طریق استنشاق نیز امکان پذیر است. از آنجایی که گربه ها ویروس را از طریق مدفوع دفع میکنند، قرار گرفتن در معرض بستر مدفوع مهم ترین منبع عفونت است. این ویروس همچنین می تواند از طریق بزاق، استفاده از یک کاسه غذای مشترک، عطسه و از طریق تماس نزدیک منتقل شود. همچنین این بیماری می تواند از طریق جفت از مادر به بچه گربه در حال رشد منتقل شود.
دو شکل از این بیماری شناسایی شده است:
- فرم مرطوب (افیوژن): در شکل مرطوب، تجمع مایع آشکار در شکم و قفسه سینه وجود دارد.
- فرم خشک (غیر افوزیو): در شکل خشک، سلول های التهابی در اندام های مختلف مانند کبد، کلیه ها، چشم ها و مغز تجمع می یابند.
علائم بیماری:
علائم می تواند شامل موارد زیر باشد:
- اسهال
- استفراغ
- کاهش رشد
- علائم تنفسی فوقانی و ریه
- کاهش وزن
- اتساع پیشرونده شکم به دلیل تجمع مایعات
- تب 2 تا 5 هفته
- از دست دادن اشتها
- افسردگی
- خونریزی یا تجمع چرک در یک یا هر دو چشم و سایر تغییرات چشمی از جمله کوری
- حدود 50 درصد از گربه ها علائم مربوط به درگیری اندام های شکمی (کلیه، کبد، طحال، پانکراس، غدد لنفاوی) را دارند.
- شایع ترین علامت درگیری سیستم عصبی، هماهنگی ضعیف عضلات همراه با فلج خفیف است که منجر به نارسایی عمومی هماهنگی عضلات می شود. تشنج (تشنج)، لرزش، تغییرات شخصیتی و افزایش حساسیت به لمس نیز ممکن است دیده شود.
تشخیص:
میتوان پریتونیت عفونی گربه را بر اساس سابقه پزشکی گربه، علائمی که در طول معاینه فیزیکی پیدا شده و نتایج آزمایشات آزمایشگاهی تشخیص داد. سونوگرافی یا بیوپسی جراحی نیز ممکن است لازم باشد. تشخیص می تواند چالش برانگیز باشد، به خصوص در گربه هایی که مایع تجمعی ندارند، و ممکن است نیاز به ترکیبی از چندین نوع آزمایش داشته باشند.
درمان:
درمان خاصی برای پریتونیت عفونی گربه وجود ندارد. تا 95 درصد از گربه های مبتلا به پریتونیت عفونی در اثر این بیماری می میرند. با این حال، برخی از گربه ها ممکن است برای چندین ماه زندگی کنند.
درمان با داروهایی که التهاب را کاهش میدهند و واکنشهای ایمنی را سرکوب میکنند، همراه با مراقبتهای حمایتی، میتواند به گربه کمک کند. درمان بیشترین امید را به گربه هایی که هنوز در شرایط جسمانی خوب هستند، هنوز غذا می خورند، هنوز به مشکلات سیستم عصبی مبتلا نشده اند و بیماری اضافی (مانند عفونت ویروس لوسمی گربه سانان) ندارند، می دهد. اگر گربه بعد از 3 روز درمان هیچ بهبودی نشان ندهد، بعید است که بهبود یابد. اگر درمان کمکی نکرده باشد، اغلب اتانازی در نظر گرفته می شود.
پیشگیری و کنترل:
گربه های مبتلا به پریتونیت عفونی گربه نباید با گربه های جدید، به ویژه بچه گربه هایی که در معرض ویروس قرار نگرفته اند، تماس داشته باشند. علاوه بر این، اگر گربه شما به دلیل بیماری مرده است، باید 2 ماه صبر کنید تا گربه دیگری بیاورید تا مطمئن شوید که ویروس دیگر در محیط وجود ندارد.
واکسن برای کمک به پیشگیری از پریتونیت عفونی گربه در دسترس است. با این حال، بسیاری از گربههای بالغ قبلاً در معرض این ویروس قرار گرفتهاند، بنابراین واکسیناسیون از درگیری آنها جلوگیری نمیکند. این واکسن برای استفاده از 16 هفتگی برچسب گذاری شده است، که ممکن است برای محافظت از بچه گربه ها در خانواده هایی که ویروس وجود دارد، دیر باشد.
برای کنترل بیماری در مرکز نگهداری گربه نمی توان به واکسیناسیون به تنهایی اعتماد کرد. سایر اقدامات برای کاهش قرار گرفتن در معرض ویروس شامل برداشتن مکرر مدفوع (منبع اصلی ویروس کرونا)، از شیر گرفتن زودهنگام، و جداسازی گربه هایی است که تست آنتی بادی های ویروس کرونا در انها مثبت است. این اقدامات کنترلی باید با یک برنامه سلامت پیشگیرانه کلی ترکیب شود. با این حال، در خانهها یا مراکزی که تعداد زیادی گربه دارند، از بین بردن کروناویروس گربهها میتواند بسیار دشوار باشد و به این ترتیب، خطر ابتلا به پریتونیت عفونی گربهها وجود خواهد داشت.